فصل سوم سقوط برمكيان و اسباب آن 1 - قتل جعفر واقعهء سقوط برمكيان و قتل جعفر ، با آن انس و پيوندى كه هارون با ايشان خاصه جعفر داشت ، از حوادث شگفت‌انگيز تاريخ اسلام و خلافت است . در واقع آن مايه خشونت و سرعتى كه هارون دربراندازى برمكيان نشان داد نه تنها ما را كه با معيارهاى امروز به واقعه مىنگريم ، بلكه مورخان و نويسندگان روزگاران كهن را نيز چنان دچار حيرت كرده كه در تبيين و تحليل علل واقعى آن فرو مانده‌اند . هارون در ذى حجهء 186 ق همراه برمكيان حج گزارد و سپس رهسپار عراق شد و در محرم 187 ق به دير العمر در انبار رسيد « 1 » . اتليدى آورده كه قرار بود در آخرين جمعهء محرم آن سال جعفر از آنجا به خراسان رود ولى هارون سفر او را يك روز به تأخير انداخت ، يا جعفر كه ساعت سفر را سعد نديده بود خود آن را به فردا افكند . همان جمعه شب هارون مجلس عيشى بنياد كرد و با جعفر به عشرت نشست ، امّا زود ترك برخاست و جعفر را مشايعت كرد تا وزيرزاده به اقامتگاه خويش بازگشت . ساعتى بعد مسرور خادم را با فرمان قتل جعفر روانه گردانيد « 2 » . چون مسرور نزد جعفر

--> ( 1 ) . ابن خلكان ، 1 / 336 ؛ يعقوبى ، تاريخ ، 3 / 152 ؛ قس : مسعودى ، مروج ، 3 / 152 كه آورده نخست به بغداد رفت و اندكى بعد روى به انبار نهاد . ( 2 ) . قس تاريخ آل برمك ، مجموعه شفر ، صص 45 - 47 كه آورده هارون مسرور را گفت به جعفر بگويد بريد خراسان آمده و او را مهمّى هست .